HTML Hakkında


HTML dökümanın hazırlanması

HTML Dökümanları tamamı ASCII karakterlerden ve herhangi bir editörde yazılabilen metinlerden oluşmuştur. UNIX üzerinde pico veya vi kullanarak HTML dökümanlarınızı hazırlayabilirsiniz.
Bunun dışında, kullanıcının bu dili bilmediği farzedilerek Windows ve DOS altında çalışan çeşitli programlar hazırlanmıştır. Ayrıca, HTML kodunun doğruluğunu kontrol eden yardımcı programlara da Internet üzerinden erişilebilir.

Temel bir döküman aşağıdaki gibi yazılabilir:

 
   < title> Burası konunun yazılacağı yer </title> 
   < h1> Bu, 1 numaralı başlık </h1> 
   HTML dünyasına hoşgeldiniz. <br>
   Birinci paragrafımız. <p>
   Bu da ikinci.. <p> 

HTML yazarken, metnin Web programının anlayacağı şekilde gösterilebilmesi için belirteçler kullanır. Yukarıdaki örnekte:

bullet< title> ve < /title> belirteçleri, dökümanın konusunu gösterir.
bullet< h1> ve < /h2> belirteçleri, dökümanın başlığını tanımlar.
bullet< p> belirteci, paragraf tanımlar.

Tüm HTML belirteçleri, küçüktür işareti (< ), belirteç ismi ve büyüktür işaretinden (> ) oluşur. Genellikle her belirtecin < h1> ve < /h1> örneklerindeki gibi bir çifti olur ve sondaki belirtecin ismi önüne ayraç gelir.
Yukarıdaki örnekte < h1> , Web programına 1 numaralı başlık formatında yazmasını, </h1> ise bu formatı kapatmasını söyler. < p> belirteci istisna bir durumdur ve < /p> olarak kapatılmaz.

Not1: HTML belirteçleri "case sensitive"dir..? < title > , < tITLE> veya < tiTlE> belirteçleri aynı görevi yaparlar.

 

 

Temel Belirteçler

Konular

Her HTML sayfasının ve ile ayrılan bir konusu olmak zorundadır. Konular genellikle sayfadan bağımsız olarak ekranın en üstüne basılır.

  
   <title> Sayfamın konusu </title> 
Başlıklar 

 

HTML, 1'den 6'ya kadar numaralanmış 6 çeşit başlık destekler. Başlıklar normal karakterlerden daha büyük ve kalın yazılırlar. Temel olarak,

  
   <Hy> Sayfamın başlığı </Hy> 

olarak tanımlanmış bir belirteçte y, 1 ile 6 arası bir değer alabilir. Y sayısı arttıkça fontun büyüklüğü azalır.
Pek çok uygulamada, sayfanın konusu ile başlığını aynı tutabilirsiniz.

Paragraflar

Diğer kelime işlemcilerdekinin aksine, HTML dökümanlarında programcı özel bir belirteç kullanmadıkça bir cümle herhangi bir yerinden ayrılıp kalan kısmı altta görünebilir, birden fazla boş satır tek satır olarak algılanır.
Aşağıdaki örnekte, kaynak kodunda iki satır olmasına karşın, WWW "browser" bunu algılamaz ve ekranda tek satır olarak görüntüler. Bir "browser" satır sonlarını ve boş satırları gözardı edeceğinden, paragrafları mutlaka < p> belirteci ile ayırmalısınız.

   HTML'ye hoşgeldiniz <br>

   Bu ilk paragraf <p>

Buna göre aşağıdaki örnek, okuduğunuz dosyanın başındaki örnekle aynı çıktıyı verir.

   <title> Burası konunun yazılacağı yer </title> 

   <h1> Bu, 1 numaralı başlık </h1> 

   HTML dünyasına hoşgeldiniz. Birinci paragrafımız. <p> 

   Bu da ikinci.. <p> 

 

HTML dosyalarının okunurluğunu artırmak için başlıklar ile karşılık gelen belirteçleri aynı satirda, paragraf düzenleyen komutlar ise satır sonunda olmalıdır.

Satır sonu belirteci

Paragraf, iki satır arasında bir satır boşluk bırakırken, satır sonu belirteci kullanıldığı kursör alta geçer ve takip eden tüm metin,boşluk bırakmadan bir alttan yazılır.

   Bu ilk satır. <br>  
   İkinci satır daha uzun. <br>
   Ama bu bir paragraf sonu..<p> 

Sayfanın ortalanması

Paragraflar ortalanırken < center> ve </center> belirteçlerinden yararlanılır. Ortalanması istenen tüm metin, bu iki belirtecin arasına yazılır.

 
   <center> 
   In practical terms, HTML is a collection of styles.
   </center> 

Bağlantılar

HTML'nin en büyük özelliklerinden birisi, tek sayfa ile sınırlı kalmamasıdır. Böylece bir sayfadan diğerine bağlantı yapılabilir. HTML'in bu görevini yerine getirmesini sağlayan belirteç <a> 'dir Dökümanınızdan başka dökümana bağlantı ypabilmek için:

  1. Belirteci girin.
    (Kısaca ilk satıra <a yazın)
  2. Hangi dökümana geçiş yapmak istiyorsanız, ismini yazın.
    HREF="dosyaismi"
  3. Bu dökümanı ekranda hangi isimle göstermek istediğinizi belirtin.
  4. Belirteci kapatın.
    </a>

Kısa bir örnekle açıklayalım:

 
   <a href="internet.html"> İnternet nedir? </a> 

Ekranda "İnternet Nedir?" yazısı belirecek ve kullanıcıdan burayı seçmeyi bekleyecektir. Kullanıcı fare ile bu yazı üzerine tıkladığında ise program kontrolü yine bir HTML dosya olan internet.html dosyasına bırakacaktır. Bu durumda bulunduğunuz dizinden farklı bir dizindeki dosyaya bağlantı yapmak isterseniz, o dosyanın ait olduğu dizini yazmak zorundasınız.Buna göre "languages/Fortran/introduction.html" dosyasını kullanabilmek için

   <a href="languages/Fortran/introduction.html" >
   Fortran diline giriş </a>

şeklinde bir belirteç yazmak gerekir.

Kaynak Bağlantıları

HTML'in bir diğer özelliği ise, tek bir makinaya bağımlı kalmadan diğer İnternet servisleriyle bağlantı kurabilmesidir. Bunun için URL (Uniform Resource Locator) kullanılır. URL, http,gopher, news olabileceği gibi telnet de olabilir. Kullanım "sentaksı",

URL-ismi://makina-ismi[:port]/dizinler/dosya-ismi

Burada URL,

file : Kendi sisteminizde bir dosyaya,
http : Bir WWW sunucusu üzerindeki dosyaya,
gopher : Gopher sunucusu üzerindeki dosyaya,
news : Bir UseNet newsgroup'taki dosyaya,
WAIS : WAIS sunucusu üzerindeki dosyaya

erişmek için kullanılır.

Port numarası, genellikle yazılmaz. Size aksi durum belirtilmedikçe, kullanmanıza gerek yoktur.
Siz de okuduğunuz dosyaya ulaşmak için,

 

   <a href=http://compclup.ceng.metu.edu.tr/web.lat5.html>

yazdınız.

Halihazır döküman bölgeleri bağlantıları

Bir metin üzerinde belirli bölgelere ulaşmak için yine belirteçler kullanılabilir. Diyelim ki bir döküman hazırladınız ve bunu kullanıcının erişebileceği 2 parçaya ayırmak istiyorsunuz. Yapmanız gereken, bu üç parçanın isimlerini belirlemek ve dökümanda yerlerini ayırmaktır. Örnekte,

   <a href="bu_dökümanın#1.parça"> Buradan ilk bölüme gidin </a> 
   <a href="bu_dökümanın#2.parça"> Buradan ikinci bölüme </a>
   <a name="1.parça"> İşte ilk bölüm>
   İlk bölüm ile ilgili metinler burada... </br>
   <a name="2.parça"> İşte ikinci bölüm>
   İkinci bölüm ile ilgili metiner burada.. </bt>

<a href= ile başladığınız belirteçte önce döküman ismini, sonra da dökümanın içindeki parça ismini girmelisiniz. <a name= belirtecinde ise o belirteçten itibaren parçanın başladığını anlıyoruz.

Kullanıcı ilk bölüme gitmek için fareyi kullandığında ekranda ,

    İlk bölüm ile ilgili bilgiler burada  



ifadesini görecektir.

Diğer döküman bölgelerine bağlantı

Yukarıdaki örnek doğrultusunda farklı olarak tek yapılması gereken, döküman ismine, hangi dökümana bağlantı yapmak istiyorsak o ismi vermektir.

 
   <a href="diğer_döküman_ismi#parça_ismi"> başka dökümana geçiş</a>
   <a name=parça_ismi>

Ana komutlar

Listeler

Dökümanların göze hoş görünmelerini sağlamak amacıyla listeler yaygın olarak kullanılır. HTML, pek çok liste çeşidi destekler. Bunlar, düz listeler, numaralı listeler, tanımlı listeler ve içiçe listelerdir.

Düz listeler

Düz liste yaratmak için,

  1. Listeye başlamak için belirteç açılır.
    <ul>
  2. Liste elemanlarını teker teker girerken başına <li> belirteci girilir. Kapatmak için </li> belirtecine gerek yoktur.
  3. Listeyi bitirmek için belirteç kapatılır.
    </ul>

Örnek olarak,

    <ul> 
    <li> Elma
    <li> Armut 
    </ul> 

Örnek, ekranda şu şekilde görülür :

bulletElma
bulletArmut


<li> belirteçleri içinde paragraflar, diğer dökümanlara bağlantılar, ve diğer belirteçler kullanabilirsiniz

Numaralı Listeler

Numaralı listeler, düz listelerden farklı olarak, <ul> belirteci yerine <ol> kullanırlar. Ekranda liste elemanlarının başında 1'er artan numaralar görünür.
Aşağıdaki HTML kodu,

    <ol>
    <li> Linux İşletim Sistemi
    <li> Unix İşletim Sistemi
    </ol>

ekrana şunları yazar:

  1. Linux İşletim Sistemi
  2. Unix İşletim Sistemi

Tanımlı listeler

Genellikle birden fazla başlığı olan, her başlık altında kısa bir metin içeren yazılar, tanımlı listeler ile oluşturulur. Tanımı yapılacak başlık, <dt> ile belirtilir, <dd> ile başlık altına metin girilir. Tüm liste, <dl> ile </dl> arasına alınır.

    <DL>
    <DT> NCSA
    <DD> NCSA, the National Center for Supercomputing Applications,
         is located on the campus of the University of Illinois
         at Urbana-Champaign. NCSA is one of the participants in the
         National MetaCenter for Computational Science and Engineering.
    <DT> Cornell Theory Center
    <DD> CTC is located on the campus of Cornell University in Ithaca,
         New York. CTC is another participant in the National MetaCenter
         for Computational Science and Engineering.
    </DL>

Ekrandaki çıktı şu şekilde görünür:

NCSA

NCSA, the National Center for Supercomputing Applications, is located on the campus of the University of Illinois at Urbana-Champaign. NCSA is one of the participants in the National MetaCenter for Computational Science and Engineering.

Cornell Theory Center

CTC is located on the campus of Cornell University in Ithaca, New York. CTC is another participant in the National MetaCenter for Computational Science and Engineering.

İçiçe Listeler

Tüm liste çeşitleri, 3'den fazla bölüm kullanmadıkça içiçe yazılabilir. Örnek olarak,

   <ul>
   <li> İstanbul'un büyük semtleri
       <lu> 
       <li> Beyoğlu
       <li> Taksim 
       <li> Bakırköy
       </lu>
   <li> Ankara'nın belli başlı yerleşim birimleri 
       <lu>
       <li> Kızılay
       <li> Ulus
       </lu>
   </lu>

Ekrandaki görüntüsü,

bulletİstanbul'un büyük semtleri
bulletBeyoğlu
bulletTaksim
bulletBakırköy
bulletAnkara'nın belli başlı yerleşim birimleri
bulletKızılay
bulletUlus

 

Webdersanesi